Craniomandibulaire dysfunctie: klachten van kaakgewricht en kauwspieren, vaak samenhangend met de nek.
CMD (craniomandibulaire dysfunctie) omvat klachten van de kaakgewrichten en/of kauwspieren: pijn, een klikkende of knappende kaak, beperkte mondopening, of klemmen en knarsen (bruxisme).
CMD is multifactorieel: spanning en stress, tandheelkundige factoren en houding spelen allemaal een rol. Er is bovendien een sterke samenhang met de nek - kaak en bovenste nek delen spiergroepen en zenuwbanen. Naar schatting heeft 5 tot 12% van de volwassenen ooit behandelbehoevende CMD-klachten, vaker bij vrouwen.
De behandeling is vaak multidisciplinair, eventueel samen met een tandarts of kaakfysiotherapeut. Wij behandelen zowel kaak als nek met manuele therapie, ontspanningsoefeningen, houdingsadvies en waar nodig dry-needling van de kauwspieren. Omdat kaak en nek functioneel met elkaar verbonden zijn, wordt bij kaakklachten vrijwel altijd ook de nek meebehandeld, en andersom. De meeste mensen merken binnen 6 tot 8 weken verbetering, al kan het door de samenhang met stress en spanning wat langer duren voordat de klachten helemaal wegblijven.
Ontspan de kaak overdag bewust: tanden uit elkaar, tong tegen het gehemelte en lippen losjes gesloten. Vermijd tijdelijk harde of taaie voeding en kauwgom, en gebruik warmte op de kauwspieren. Let op momenten waarop u onbewust klemt, bijvoorbeeld bij concentratie of beeldschermwerk.
Vaak is een gecombineerde aanpak het beste: wij behandelen de kaak- en nekfunctie, terwijl een tandarts of kaakfysiotherapeut zich richt op eventuele tandheelkundige factoren, zoals een bitplaat bij nachtelijk knarsen.
Ja, spanning en stress zijn een veelvoorkomende factor bij klemmen en knarsen. Ontspanningsoefeningen maken dan ook vaak onderdeel uit van de behandeling.
Knarsen kan de tanden slijten en de kauwspieren belasten. Een tandarts kan beoordelen of een bitplaat zinvol is; ontspanning en nekbehandeling kunnen de spanning verminderen.
Inhoudelijk gecontroleerd door Fysiotherapie Dobbe - laatst bijgewerkt: september 2026
← Terug naar alle aandoeningen