Pijn aan de buitenzijde van de knie, met name bij hardlopers.
Runnersknee, medisch het tractus iliotibialis-syndroom (of IT-bandsyndroom), is pijn aan de buitenzijde van de knie, ter hoogte van het uitstekende botje net boven de knie waar de brede peesplaat aan de buitenkant van het bovenbeen (de tractus iliotibialis) overheen loopt.
Lange tijd werd aangenomen dat de klacht ontstond door wrijving: de tractus zou bij het buigen en strekken van de knie heen en weer schuiven over het bot - vandaar de oudere naam 'frictiesyndroom'. Anatomisch onderzoek heeft echter laten zien dat de tractus daar stevig aan het onderliggende bot vastzit en nauwelijks daadwerkelijk verschuift. De huidige, breed gedragen inzicht is dat de klachten eerder ontstaan door herhaalde compressie van een goed doorbloed en geïnnerveerd weefsellaagje onder de tractus, dat bekneld raakt tegen het bot bij een specifieke buigingshoek van de knie (rond de 20 tot 30 graden) - typisch net na de landing tijdens het hardlopen. 'Frictiesyndroom' wordt in de praktijk nog vaak gebruikt, maar 'compressie' beschrijft het mechanisme inmiddels nauwkeuriger.
Vaak gaat het om een combinatie van een (te snelle) toename van de hardlooptraining, looptechniek en de kracht en het uithoudingsvermogen van de heupspieren, die de mate van compressie tijdens het lopen mee beïnvloeden. Het is een van de meest voorkomende oorzaken van pijn aan de buitenkant van de knie bij hardlopers en fietsers.
Een tijdelijke aanpassing van de hardloopbelasting, gecombineerd met gerichte oefentherapie voor de heupspieren en waar nodig aandacht voor looptechniek, vormt de kern van de behandeling.
Herstel kost meestal enkele weken tot een aantal maanden, afhankelijk van hoe lang de klachten al spelen en hoe consequent het oefenprogramma wordt volgehouden. Een geleidelijke terugkeer naar hardlopen hoort daarbij.
Recent onderzoek wijst inderdaad meer op compressie dan op daadwerkelijke wrijving, al wordt de term frictiesyndroom in de praktijk nog vaak gebruikt.
Meestal wel, mits de belasting tijdelijk wordt aangepast. Volledig stoppen is zelden nodig en vertraagt het herstel eerder dan dat het helpt.
Inhoudelijk gecontroleerd door Fysiotherapie Dobbe - laatst bijgewerkt: september 2026
← Terug naar alle aandoeningen