KANS (voorheen RSI)
Klachten aan Arm, Nek en/of Schouder door een langdurige disbalans tussen belasting en belastbaarheid.
Wat is het?
KANS staat voor Klachten aan Arm, Nek en/of Schouder, en is de huidige, bredere term voor wat vroeger RSI (Repetitive Strain Injury) werd genoemd. De naam is bewust verbreed: de klachten ontstaan niet alleen door herhaalde beweging, maar door een samenspel van fysieke én psychosociale factoren.
Belasting-belastbaarheid: de kern van het probleem
KANS ontstaat wanneer de belasting die u dagelijks op arm, nek en schouder legt, langdurig groter is dan wat uw lichaam op dat moment aankan - de belastbaarheid. Dit kan komen doordat de belasting toeneemt (bijvoorbeeld meer beeldschermwerk, een nieuwe functie, thuiswerken op een ongeschikte werkplek), doordat de belastbaarheid afneemt (bijvoorbeeld door stress, slaaptekort, weinig beweging), of - vaak - door een combinatie van beide.
Oorzaak en hoe vaak komt het voor
Fysieke factoren zoals langdurig statisch zitten, een ongunstige werkhouding, herhaalde bewegingen en onvoldoende afwisseling spelen een rol. Minstens zo belangrijk zijn psychosociale factoren: hoge werkdruk, weinig regelmogelijkheden en aanhoudende stress verhogen de spierspanning en verlagen de belastbaarheid, ook al is de fysieke belasting zelf niet veranderd. KANS is een van de meest voorkomende arbeidsgerelateerde klachten, met beeldschermwerkers als belangrijke risicogroep.
Pauzeschema: micro, meso en macro
- Micropauzes - hele korte onderbrekingen van 10 tot 30 seconden, meerdere keren per uur: even de handen van het toetsenbord halen, de blik van het scherm afwenden, de schouders laten zakken. Vaak zonder dat u er zelfs voor hoeft op te staan.
- Mesopauzes - pauzes van enkele minuten, elk half uur tot uur: even opstaan, lopen, iets drinken halen, de houding echt doorbreken.
- Macropauzes - de bekende, langere pauzes gedurende de dag (lunchpauze) en tussen werkdagen door, essentieel voor herstel op langere termijn - en vaak de eerste die wordt overgeslagen bij drukte.
Het idee achter dit pauzeschema is niet dat u minder werkt, maar dat u de belasting anders over de dag verdeelt, zodat spieren en pezen tussentijds kunnen herstellen voordat de belastbaarheid structureel wordt overschreden.
Ergonomie
Een goed ingerichte werkplek voorkomt onnodige fysieke belasting: de bovenkant van het beeldscherm ter hoogte van de ogen, onderarmen ondersteund en ontspannen, voeten plat op de grond, en een stoel die in hoogte en rugsteun is afgestemd op uw lichaam. Een zit-sta bureau kan hierbij helpen, niet alleen om af te wisselen tussen zitten en staan, maar ook omdat het uitnodigt om vaker van houding te wisselen - precies het soort micropauze dat hierboven beschreven staat. Werkt u op een laptop, dan is een los toetsenbord en een losse muis de moeite waard: op een laptop zit u vrijwel altijd met het scherm te laag en de nek voorovergebogen, wat met een los toetsenbord/muis-setje (scherm dan eventueel op een standaard of stapel boeken) een stuk beter is op te lossen. Bij thuiswerken wordt dit nog weleens overgeslagen - een tijdelijke werkplek aan de keukentafel is voor een enkele dag geen probleem, maar structureel wel een risicofactor.
Doorbloeding en spierspanning
Een vaak onderschat mechanisme bij KANS loopt via de muis: de hand die voortdurend licht gespannen op de muis rust, geeft spanning door via de onderarm helemaal tot in de nek. Die aanhoudende spierspanning belemmert de doorbloeding van de gehele arm, waardoor spieren minder goed worden voorzien van zuurstof en afvalstoffen minder goed worden afgevoerd. Op de lange duur kan dit bijdragen aan een opbouw van spierspanning en het ontstaan van triggerpoints, tot in de nek en schouder aan toe.
Stress en werkdruk
Spanning en werkdruk vertalen zich vaak direct in een verhoogde, aanhoudende spierspanning in nek en schouders - ook als de fysieke taken zelf niet zijn veranderd. Aandacht voor werkdruk, regelmogelijkheden en herstelmomenten is daarom net zo'n onderdeel van de behandeling als houding en beweging.
Onze aanpak
We kijken bij KANS altijd naar het geheel: houding en beweging, de opbouw van een passend pauzeschema, de ergonomie van de werkplek, én de rol van stress en werkdruk. Waar nodig werken we samen met u aan een realistisch, haalbaar pauzeschema (micro-, meso- en macropauzes) en geven we praktisch, op de werkplek toepasbaar advies. Gerichte oefentherapie voor kracht, mobiliteit en houding ondersteunt dit proces.
Veelgestelde vragen
Is stoppen met werken nodig?
Meestal niet. Volledig stoppen is zelden de oplossing en kan het herstel van belastbaarheid zelfs vertragen; een goed opgebouwd pauzeschema en aangepaste belasting werken meestal beter.
Helpt een nieuwe bureaustoel alleen?
Ergonomie helpt, maar lost het onderliggende probleem meestal niet volledig op als pauzegedrag en werkdruk niet meeveranderen - het is een van de onderdelen van de aanpak, niet de enige oplossing. Ook een zit-sta bureau of een aangepaste laptopopstelling (los toetsenbord en muis) kan een zinvolle aanvulling zijn, mits u de afwisseling ook daadwerkelijk gebruikt.
Inhoudelijk gecontroleerd door Fysiotherapie Dobbe - laatst bijgewerkt: september 2026
← Terug naar alle aandoeningen
1363 RA Almere
KVK: 62806939
BIG: 99910021304
Ingeschreven individueel register
Stichting Keurmerk Fysiotherapie
Za 9:00 – 13:00
06 33 02 28 53